Terpenes คืออะไร? — เคมีของกลิ่นในดอกกัญชา

Terpenes (เทอร์พีน) คือสารประกอบอะโรมาติกธรรมชาติที่พืชกัญชาผลิตขึ้นในต่อมเรซิน (trichomes) ที่เล็กกว่าเส้นผมมนุษย์ เทอร์พีนเป็นตัวกำหนดว่าทำไม ดอกกัญชา แต่ละสายพันธุ์ถึงมีกลิ่นต่างกัน — บางสายพันธุ์หอมส้ม บางสายพันธุ์หอมไพน์ และบางสายพันธุ์หอมพริกไทย

ทำไมเราถึงได้กลิ่นนั้น?

จมูกมนุษย์มีตัวรับกลิ่น (olfactory receptors) ประมาณ 400 ชนิด แต่ละโมเลกุลเทอร์พีนมีรูปร่างต่างกัน เมื่อจับกับตัวรับที่เข้ารูปกัน (lock & key) สมองจึงตีความเป็นกลิ่นเฉพาะตัว สาเหตุที่ดอกกัญชาบางสายพันธุ์มีกลิ่นคล้ายส้มหรือมะนาว เป็นเพราะผลิต Limonene ซึ่งเป็นโมเลกุลชนิดเดียวกับที่พบในเปลือกผลไม้ตระกูลส้ม — จมูกเราจึงตีความว่า "กลิ่นส้ม" ไม่ว่าจะมาจากแหล่งใด

6 เทอร์พีนหลักในดอกกัญชา

1. Limonene (ลิโมนีน) — กลิ่นซิตรัส

โมเลกุลชนิดเดียวกับในเปลือกส้ม เลมอน และมะนาว · สูตร C₁₀H₁₆ · จุดเดือด 176°C · ให้ความรู้สึกสดชื่น คลายเครียด ยกอารมณ์

2. Myrcene (ไมร์ซีน) — กลิ่นเอิร์ทตี้ มัสก์ มะม่วงสุก

พบในมะม่วงสุก ฮอปส์ และตะไคร้ · สูตร C₁₀H₁₆ · จุดเดือด 167°C · มักพบในสายพันธุ์อินดิก้า ให้ผลผ่อนคลายลึก

3. β-Caryophyllene (เบต้า-คาริโอฟิลลีน) — กลิ่นเผ็ดร้อน พริกไทย กานพลู

พบในพริกไทยดำ กานพลู โหระพา · สูตร C₁₅H₂₄ · จุดเดือด 130°C · เป็นเทอร์พีนชนิดเดียวเท่าที่รู้จักที่จับกับตัวรับ CB2 ในระบบ Endocannabinoid ได้โดยตรง · ช่วยลดอักเสบ บรรเทาปวด

4. α-Pinene (อัลฟา-ไพนีน) — กลิ่นป่าสน

โมเลกุลชนิดเดียวกับในใบสน โรสแมรี กระเพรา · สูตร C₁₀H₁₆ · จุดเดือด 155°C · ให้ความรู้สึกตื่นตัว มีสมาธิ ขยายหลอดลม

5. Linalool (ไลนาลูล) — กลิ่นดอกไม้ ลาเวนเดอร์

โมเลกุลชนิดเดียวกับในดอกลาเวนเดอร์ มินต์ อบเชย · สูตร C₁₀H₁₈O · จุดเดือด 198°C · ให้ความรู้สึกสงบ คลายกังวล ช่วยหลับ

6. Terpinolene (เทอร์พิโนลีน) — กลิ่นแอปเปิ้ลตัดสด ดอกไลแลค

พบในเปลือกแอปเปิ้ล ดอกไลแลค จีรา · สูตร C₁₀H₁₆ · จุดเดือด 186°C · ให้ความรู้สึกสดใหม่ มีพลัง

เทอร์พีนรอง

Humulene (ฮูมูลีน) — กลิ่นฮอปส์ เซจ โสม · Ocimene (โอซิมีน) — กลิ่นมินต์ พาร์สลีย์ มะม่วง · Bisabolol (บิซาโบลอล) — สารหลักในดอกคาโมมายล์

Entourage Effect คืออะไร?

แนวคิดที่ว่า THC, CBD, เทอร์พีน และฟลาโวนอยด์ในดอกกัญชาทำงานร่วมกัน ให้ผลแตกต่างจาก THC เดี่ยว ๆ เทอร์พีนจึงไม่ได้ให้แค่กลิ่น แต่ปรับ "ฟิล" ของแต่ละสายพันธุ์

คำถามที่พบบ่อย

อุณหภูมิที่เหมาะกับการรักษาเทอร์พีน? เมื่อใช้ vaporizer สมุนไพรกัญชา ช่วง 157–175°C ช่วยรักษาเทอร์พีนส่วนใหญ่ไว้ได้

ข้อมูลในบทความนี้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ · ผลของเทอร์พีนแตกต่างกันในแต่ละบุคคล · อ้างอิง: Leafly, NCBI (Russo E., 2011 — entourage effect)

What Are Terpenes? — The Chemistry of Cannabis Aroma

Terpenes are natural aromatic compounds that cannabis plants produce in resin glands (trichomes) narrower than a human hair. They determine why each cannabis flower strain smells different — some like citrus, some like pine, some like pepper.

Why do we smell what we smell?

The human nose has roughly 400 olfactory receptors. Each terpene molecule has a distinct shape; when it fits a matching receptor (lock & key), the brain interprets it as a specific smell. Cannabis strains smell like citrus because they produce Limonene — the very same molecule found in citrus peels — so the nose reads it as "citrus" regardless of the source.

The 6 Main Cannabis Terpenes

1. Limonene — Citrus

Same molecule found in orange, lemon and lime peels · C₁₀H₁₆ · boils at 176°C · refreshing, stress relief, uplifting.

2. Myrcene — Earthy, musk, ripe mango

Found in ripe mango, hops and lemongrass · C₁₀H₁₆ · boils at 167°C · common in indica strains, deep relaxation.

3. β-Caryophyllene — Spicy, pepper, clove

Found in black pepper, clove and basil · C₁₅H₂₄ · boils at 130°C · the only known terpene that binds the CB2 receptor directly · anti-inflammatory, pain relief.

4. α-Pinene — Pine forest

Same molecule found in pine needles, rosemary and basil · C₁₀H₁₆ · boils at 155°C · alertness, focus, bronchodilator.

5. Linalool — Floral, lavender

Same molecule found in lavender, mint and cinnamon · C₁₀H₁₈O · boils at 198°C · calming, anxiety relief, sleep aid.

6. Terpinolene — Crisp apple, lilac

Found in apple skin, lilac and cumin · C₁₀H₁₆ · boils at 186°C · energizing, uplifting, fresh.

Secondary terpenes

Humulene — hops, sage, ginseng · Ocimene — mint, parsley, mango · Bisabolol — primary compound in chamomile.

What is the Entourage Effect?

The idea that THC, CBD, terpenes and flavonoids in cannabis flower work together, producing effects different from THC alone. Terpenes don't just add aroma — they shape each strain's overall feel.

For educational purposes only, not medical advice · Terpene effects vary by individual · Sources: Leafly, NCBI (Russo E., 2011 — entourage effect).